Sinds mijn boek Germaine de Staël. Schrijver, balling en feminist avant la lettre verscheen, is er veel over het boek geschreven. Ook heb ik veel over haar gesproken. Op podia en ook op de radio. Sommige van die gesprekken zijn terug te luisteren als podcast. Hieronder een selectie: Opium, door Annemieke Bosman: https://www.npoklassiek.nl/podcasts/opium/138041/het-gesprek-margot-dijkgraaf-25-februari-2026 Human, Wat […]
Het is een unicum: een van origine Nederlandse debutante, opgegroeid in Frankrijk, die een roman publiceert bij de prestigieuze uitgeverij Editions de Minuit. Dat ze er ook een paar literaire prijzen voor kreeg is eigenlijk minder bijzonder. Wie bij Editions de Minuit publiceert – witte cover, blauwe letters, sterretje in het midden – staat in […]
Wat vermag de literatuur? Het is een vraag die steeds opnieuw actueel is. In zijn recente interviewboek Que faire de la littérature? Méditations et manifeste geeft de Franse schrijver Édouard Louis zijn visie op wat literatuur volgens hem moet en kan zijn. Al na het verschijnen van zijn debuutroman Weg met Eddy Bellgueule in 2014 vertelde hij dat hij […]
Bevlogen en welbespraakt is hij, zijn ogen boren zich voortdurend in de mijne. Pas na ruim een uur schuift hij zijn stoel wat achteruit. Sinds de Frans-Algerijnse schrijver Kamel Daoud (1970) vorig jaar de Prix Goncourt kreeg voor zijn indrukwekkende roman Houris, werden zijn boeken in Algerije verboden, werd hijzelf uitgescholden, bedreigd, aangeklaagd en verhuisde hij […]
Juno oefent voor haar rol in een ballet, ze staat voor de barre, voor de spiegel en voelt zich „een wiegende berk”. Ze spant de spieren in haar lichaam aan en „begint te vliegen”. Het ballet waar ze voor oefent vertelt geen verhaal, het zijn vier vrouwen die samen dansen, ze vormen vierkanten, cirkels en […]
Drie hulpverleners van een ngo delen op een avond maaltijden en dekens uit aan daklozen, in een stad die lijkt op Buenos Aires. Als ze na gedane arbeid op het punt staan weg te rijden, kloppen twee jongens op de ruit van hun busje. Ze willen mee. Maar hun ogen zijn stil, zwart, dood, „ze […]
Op 13 december 1978 wordt, bij een transactie rond een gestolen schilderij, een lid van Action Directe opgepakt, de extreem-linkse terroristische organisatie die in die jaren de ene na de andere aanslag pleegde. Het gestolen schilderij is De goochelaar van Jeroen Bosch. Op het schilderij wordt balletje balletje gespeeld, omstanders kijken vol ongeloof toe. Iemand steelt een […]
In de herfst van 1933 nodigt Hitler Albert Speer uit voor de lunch. De architect werkt al weken aan de renovatie van de ambtswoning van de rijkskanselier. Hitler komt vaak kijken, maar heeft nog nooit het woord tot hem gericht. De architect is aan het werk en niet gekleed voor een middagmaal met de leider, […]
In De Poolse bokser (2008) betoogt een student dat een kort verhaal veel weg heeft van een ster: achter zo’n tekst gaat een geheim schuil, iets verborgens wordt zichtbaar gemaakt. Achter een ster, bedoelt hij, zit nog een hele, onzichtbare constellatie die we niet waarnemen. Er is meer dan wat we zien, en dan wat we lezen. […]
Onder zijn pet kijken zijn ogen je aan. Onderzoekend, nieuwsgierig, uitdagend. De jongen kijkt naar de fotograaf, die zich met zijn camera op driepoot vlak achter hem en de vissers aan de oever van de Seine heeft geïnstalleerd. De fotograaf heeft hem vast gezegd dat hij vooral ‘gewoon’ moet doen, alsof hij er niet is. […]
